“Onları ve Allah’tan başka ibadet ettiklerini hasredip toplayacağı gün der ki: ‘Benim bu kullarımı siz mi saptırdınız yoksa kendileri mi yoldan saptılar?” (Furkan/17)
“Derler ki: “Seni tenzih ederiz. Senden başkalarını veliler edinmek bize yaraşmaz. Fakat sen onları ve babalarını faydalandırdın. Sonunda zikri unuttular ve helak olan bir kavim oldular.” (Furkan/18)
“İşte söylediklerinizde sizi yalanladılar. Artık ne üzerinizdeki azabı defedebilirsiniz, ne de bir yardıma güç yetirirsiniz. Sizden kim zulmederse ona büyük bir azabı tattırırız.” (Furkan/19)
Allah subhanehu ve teala, kâfirlerin Allah’tan başka ibadet ettikleri melekler, Rasuller, cinler, salihler ile diğer varlıklara ibadet etmiş olmaları sebebiyle kıyamet gününde ne şekilde azarlanacaklarını bu buyruklarıyla haber vermekte ve bunu şöylece dile getirmektedir:
“Onları ve Allah’tan başka ibadet ettiklerini” Mücahid dedi ki: İsa’yı, Uzeyr’i ve melekleri “hasredip, toplayacağı gün der ki: Benim bu kullarımı siz mi saptırdınız yoksa kendileri mi yoldan saptılar.” Yani şanı yüce ve mübarek olan Rabbimiz kendilerine ibadet olunan mabudlara şöyle diyecektir: “Siz mi bunları beni bırakıp size ibadet etmeye çağırdınız yoksa onlar mı sizin kendilerini davetiniz söz konusu olmaksızın kendiliklerinden size ibadet ettiler.”
“Söylediklerinizde sizi yalanladılar.” Yani sizin kendilerine ibadet ettikleriniz onların sizin velileriniz (mabudlarınız) oldukları iddianızı ve sizin kendilerini Allah’a yakınlaştırmak üzere aracı edindiğiniz iddianızı da yalanlamış bulunuyorlar. Allah Teala’nın şu buyrukları da bunun gibidir: “Allah’tan başka kendisine kıyamete kadar (dua etse dahi) cevap veremeyecek olan ve kendilerine yaptıkları duadan habersiz olan kimselere dua eden kişiden daha sapık kim olabilir? İnsanlar bir araya toplatıldıklarında onlar kendilerine düşman kesilir ve onların ibadetlerini inkâr edenler olurlar.” (Ahkaf/5-6)
“Artık ne üzerinizdeki azabı defedebilirsiniz, ne de bir yardıma güç yetirirsiniz.” Yani üzerlerinden azabı da uzaklaştıracak gücü bulamayacaklar, kendilerine yardım da edemeyecekler. “Sizden kim zulmederse” yani Allah’a ortak koşarsa “ona büyük bir azabı tattırırız.”
Açıklama: Melekler ve Rasuller ve iman eden cinler hiçbir zaman insanları kendisine ibadete çağırmamışlardır. Gerçekten salih olan insanlarda kendi eserlerinde insanları Allah’tan başka ilah edinmemelerini tebliğ etmişlerdir. Kafir cinler insanları kedilerine ibadete cağırmışlardır. Bu Allah Teala’nın haber verdiği gibi kuran da sabittir. Bir kısım insanlarda kendilerine salih sıfatı vermişler ama gerçekten bunlar salih değillerdir. Ancak insanları kendilerine ibadete davet etmişlerdir. Bunlar tağuttur. Çünkü bunlar insanların kendine yönelmelerini (istiane) ondan yardım istemelerini söylemişlerdir. İstiaze sığınma talebinde bulunmak hoşlanılmayan bir şeyden himaye edilmeyi istemektir. İstiğase çok dara düştüklerinde Allah’tan değilde kendilerinden yardım istemelerini söylemişlerdir. Bu şahısların yazdıkları eserlerde de bu sözler mevcuttur. Onların şerlerinden Allah’a sığınırız. Allah’a hamd, Nebi sallallahu aleyhi ve sellem’e ailesine ve ashabına salat ve selam olsun.