“Geceyi gündüze bitiştirir, gündüzü de geceye bitiştirir. Güneşe ve ay’a da boyun eğdirdi. Hepsi de belirli bir süreye kadar akıp giderler. İşte bunları yaratan Rabbiniz Allah’tır. Mülk (hakimiyet) yalnız O’nundur. O’ndan gayrı çağırdıklarınız ise bir hurma çekirdeğinin zarına bile malik değildirler.” (Fatır/13)

“Ondan gayrı çağırdıklarınız” yani putlar “ise bir hurma çekirdeğinin zarına bile malik değildirler.” Buna güç yetiremezler, bunu yaratamazlar.
Âyet-i kerîmede geçen (ve “hurma çekirdeğinin zarı” diye meali verilen) kıtmir: Hurma ile çekirdeği arasında bulunan beyaz ince zardır. Müfessirlerin çoğu bunu böyle açıklamıştır. İbn Abbas’da şöyle demiştir: Bu çekirdeğin üzerindeki yarıktır. el-Müberred’in tercih ettiği görüş budur. Katade de böyle demiştir. Yine Katade’den gelen rivayete göre Kıtmir çekirdeğin baş tarafındaki küçük kabarcıktır. el-Cevherî de şöyle demektedir: Hurma çekirdeğinin sırt tarafında bulunan ve hurma ağacının kendisinden çıktığı beyaz noktacık olduğu da söylenmiştir.

“Onlara dua etseniz, dualarınızı işitmezler. İşitseler dahi istediğinizi yerine getiremezler. Üstelik onlar kıyamet gününde ortak koşmanızı inkâr da edeceklerdir. Herşeyden haberdar olan (Allah) gibi kimse sana haber veremez.”
(Fatır/14)

“Onlara dua etseniz, dualarınızı işitmezler.” Musibetlerle karşılaştığınız takdirde onları yardıma çağıracak olursanız, sizin bu çağırmalarınızı işitemezler. Çünkü onlar görmeyen, işitmeyen, cansız varlıklardır.

“İşitseler dahi istediğinizi yerine getiremezler.” Çünkü işiten herbir varlık, natık değildir. Katade de şöyle demiştir: İşitseler dahi size fayda veremezler, anlamındadır. Şöyle de açıklanmıştır: Biz onlara akıl ve hayat versek ve sizin çağrılarınızı işitseler dahi, onlar sizden daha çok Allah’a itaat ederler ve kendilerini küfre çağırmanızı kabul etmezler. “Kıyamet gününde ortak koşmanızı inkâr da edeceklerdir.” Sizin kendilerine ibadet etmenizi inkâr edecekler ve sizden uzak olduklarını bildirecekler.

Diğer taraftan bunun akıl sahibi mabudlar hakkında olması da mümkündür. Melekler, cinler, Rasuller, Nebiler ve şeytanlar gibi. Yani bunlar sizin yaptığınız işin hak olduğunu kabul etmeyecekler, kendilerine ibadet etmenizi emretmediklerini de söyleyecekler. Nitekim Allah azze ve celle İsa aleyhisselam hakkında şöyle diyeceğini bize haber vermektedir: “Hakkım olmayan bir sözü söylemek bana yakışmaz.” (Maide/116)

Putların da bu kapsama girmeleri mümkündür. Yani Allah azze ve celle, onlara hayat verecek ve bu putlar da kendilerinin ibadete layık olmadıklarını söyleyeceklerdir.

“Herşeyden haberdar olan” -ki o aziz ve celil olan Allah’tır- “gibi kimse sana haber veremez.” Yani Allah azze ve celle’nin mahlukatını Allah’tan daha iyi bilen kimse olmadığı gibi, yaptıkları hususunda da kendisi gibi sana kimse haber veremez.”
(Kurtubi ve İbn Kesir’in Tefsiri)